หจก. กับ บริษัท ต่างกันอย่างไร และควรจดทะเบียนแบบไหน

ห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดเป็นนิติบุคคลทั้งคู่ และเสียภาษีในอัตราเดียวกัน แต่แตกต่างกันในเรื่องความรับผิดต่อหนี้ ค่าใช้จ่ายประจำปี และความน่าเชื่อถือ บทความนี้สรุปความแตกต่างที่ผู้ประกอบการควรทราบก่อนตัดสินใจจดทะเบียน

อัปเดต 23 ตุลาคม 2569 อ่านประมาณ 6 นาที โดย ทีมบัญชี CleanTax

สรุปสาระสำคัญ

ประเด็นที่ผู้ประกอบการควรทราบ
  • อัตราภาษีเท่ากัน หจก. และบริษัทเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตราเดียวกัน รวมถึงอัตราพิเศษสำหรับกิจการขนาดเล็ก (SME) การเลือก หจก. จึงไม่ได้ช่วยลดภาษี
  • ความแตกต่างหลักคือความรับผิดต่อหนี้ หุ้นส่วนผู้จัดการของ หจก. รับผิดในหนี้ของห้างโดยไม่จำกัดจำนวน ขณะที่ผู้ถือหุ้นบริษัทรับผิดจำกัดเพียงค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ
  • หจก. ขนาดเล็กมีค่าใช้จ่ายประจำปีต่ำกว่า เนื่องจากใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากรได้ และไม่ต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้น
  • สำหรับกิจการส่วนใหญ่ ทีมงานแนะนำบริษัทจำกัด เนื่องจากความคุ้มครองทรัพย์สินส่วนตัวคุ้มค่ากว่าส่วนต่างของค่าใช้จ่าย

ตารางเปรียบเทียบ หจก. กับ บริษัทจำกัด

ประเด็นห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.)บริษัทจำกัด
ผู้ร่วมก่อตั้งขั้นต่ำ 2 คน โดยต้องมีหุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิดอย่างน้อย 1 คน และประเภทจำกัดความรับผิดอย่างน้อย 1 คน 2 คน
ความรับผิดต่อหนี้ หุ้นส่วนผู้จัดการรับผิดไม่จำกัดจำนวน รวมถึงทรัพย์สินส่วนตัว · หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดรับผิดไม่เกินเงินที่ลงหุ้น ผู้ถือหุ้นรับผิดจำกัด ไม่เกินค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ
ผู้มีอำนาจบริหาร หุ้นส่วนผู้จัดการ ซึ่งต้องเป็นหุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิดเท่านั้น กรรมการ ซึ่งจะเป็นผู้ถือหุ้นหรือไม่ก็ได้
อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล อัตราเดียวกัน อัตราเดียวกัน
ผู้ตรวจสอบงบการเงิน ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ได้ หากเข้าเกณฑ์กิจการขนาดเล็ก ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) เท่านั้น ทุกขนาดกิจการ
ประชุมผู้ถือหุ้นและ บอจ.5 ไม่มีข้อกำหนด ต้องจัดประชุมสามัญทุกปี และส่ง บอจ.5
กำหนดนำส่งงบการเงิน ภายใน 5 เดือนนับแต่วันปิดบัญชี ภายใน 1 เดือนนับแต่วันที่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติ
การเปลี่ยนแปลงผู้ร่วมลงทุน ต้องจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงหุ้นส่วนต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โอนหุ้นและบันทึกในสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น
ค่าธรรมเนียมราชการในการจดทะเบียน ต่ำกว่าบริษัท 5,500 บาท
ความน่าเชื่อถือและการขยายกิจการ เหมาะกับกิจการขนาดเล็กหรือกิจการในครอบครัว ได้รับความเชื่อถือจากคู่ค้าและสถาบันการเงินมากกว่า รับผู้ลงทุนรายใหม่ได้สะดวก

ตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2569 การจดทะเบียนทั้งบริษัทและห้างหุ้นส่วนต้องยื่นผ่านระบบ DBD Biz Regist ทางออนไลน์ รายละเอียดค่าธรรมเนียมของบริษัทดูได้ที่บทความ จดทะเบียนบริษัท ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่

ความรับผิดต่อหนี้: ความแตกต่างที่สำคัญที่สุด

หาก หจก. ผิดนัดชำระหนี้ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกให้ หุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิด ชำระหนี้แทนห้างได้ โดยไม่จำกัดจำนวน ซึ่งรวมถึงการบังคับชำระจากทรัพย์สินส่วนตัว เช่น บ้าน รถยนต์ และเงินฝาก ผู้ที่เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจึงรับความเสี่ยงของกิจการไว้เต็มจำนวน

ในขณะที่ ผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด รับผิดเพียงไม่เกินจำนวนค่าหุ้นที่ตนยังชำระไม่ครบ หนี้ของบริษัทเป็นหนี้ของนิติบุคคล ไม่ใช่หนี้ส่วนตัวของผู้ถือหุ้น

ในทางปฏิบัติ สถาบันการเงินมักกำหนดให้กรรมการค้ำประกันเงินกู้ของบริษัทเป็นการส่วนตัว ความรับผิดจำกัดของบริษัทจึงคุ้มครองหนี้การค้าและภาระผูกพันทั่วไปเป็นหลัก แต่ไม่ครอบคลุมหนี้ที่กรรมการได้ลงนามค้ำประกันไว้ด้วยตนเอง

ภาษีและค่าใช้จ่ายประจำปี

ความเข้าใจคลาดเคลื่อน: หจก. เสียภาษีน้อยกว่าบริษัท

ห้างหุ้นส่วนจำกัดและบริษัทจำกัดเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลตามหลักเกณฑ์เดียวกัน กิจการที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท ได้รับอัตราพิเศษเช่นเดียวกันทั้งสองรูปแบบ

กำไรสุทธิต่อปีอัตราภาษี SMEใช้กับ
0 – 300,000 บาท ยกเว้น หจก. และบริษัท
300,001 – 3,000,000 บาท 15% หจก. และบริษัท
เกิน 3,000,000 บาท 20% หจก. และบริษัท

ส่วนต่างที่แท้จริงคือค่าใช้จ่ายประจำปี

ความแตกต่างด้านค่าใช้จ่ายระหว่างสองรูปแบบมาจาก 2 ส่วน ได้แก่

  • ค่าสอบบัญชี หจก. ที่มีทุนไม่เกิน 5 ล้านบาท สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท ใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ได้ ซึ่งโดยทั่วไปมีค่าบริการต่ำกว่าผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ที่บริษัทจำกัดต้องใช้
  • งานเอกสารประจำปี บริษัทต้องจัดประชุมสามัญผู้ถือหุ้นเพื่ออนุมัติงบการเงินและส่ง บอจ.5 ทุกปี ซึ่ง หจก. ไม่มีข้อกำหนดนี้

นอกเหนือจากนี้ หน้าที่ทางบัญชีและภาษีของทั้งสองรูปแบบเหมือนกัน คือต้องจัดทำบัญชี ปิดงบการเงิน ยื่น ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 และนำส่งงบการเงินทุกปี รายละเอียดดูได้ที่บทความ ปิดงบการเงินบริษัท ค่าใช้จ่ายเท่าไร และต้องนำส่งเมื่อไร

ควรเลือกจดทะเบียนแบบไหน

เลือก หจก. เมื่อเลือกบริษัทจำกัด เมื่อ
เป็นกิจการขนาดเล็กหรือกิจการในครอบครัว และหุ้นส่วนไว้วางใจกันสูง ต้องการแยกความเสี่ยงของกิจการออกจากทรัพย์สินส่วนตัว
ความเสี่ยงด้านหนี้สินต่ำ ไม่มีสัญญาหรือภาระผูกพันมูลค่าสูง ทำสัญญากับคู่ค้ารายใหญ่ หรือมีภาระผูกพันมูลค่าสูง เช่น งานรับเหมา หรือการนำเข้าสินค้า
ต้องการให้ค่าใช้จ่ายประจำปีต่ำที่สุด มีผู้ร่วมลงทุนหลายราย หรือวางแผนรับผู้ลงทุนรายใหม่ในอนาคต
ไม่มีแผนขยายกิจการหรือเปลี่ยนแปลงผู้ร่วมลงทุน วางแผนขยายกิจการ และต้องการความน่าเชื่อถือในการติดต่อสถาบันการเงิน

คำแนะนำของทีมงาน: สำหรับผู้ประกอบการส่วนใหญ่ บริษัทจำกัดเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า เนื่องจากส่วนต่างของค่าใช้จ่ายประจำปีไม่สูงนักเมื่อเทียบกับความเสี่ยงที่หุ้นส่วนผู้จัดการต้องรับผิดในหนี้ของห้างด้วยทรัพย์สินส่วนตัว และการเปลี่ยนรูปแบบภายหลังมีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายมากกว่าการเลือกให้เหมาะสมตั้งแต่แรก

จดทะเบียนบริษัทจำกัดกับ CleanTax ค่าบริการ 8,499 บาท (ไม่รวมค่าธรรมเนียมราชการ) ดำเนินการตั้งแต่จองชื่อจนได้หนังสือรับรอง

ดูรายละเอียดบริการ

คำถามที่พบบ่อย

จดทะเบียน หจก. ไว้ก่อน แล้วเปลี่ยนเป็นบริษัทภายหลังได้หรือไม่
กฎหมายไม่มีขั้นตอนแปรสภาพห้างหุ้นส่วนจำกัดเป็นบริษัทจำกัดโดยตรง ผู้ประกอบการต้องจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทใหม่ โอนกิจการและทรัพย์สินไปยังบริษัท แล้วจึงดำเนินการเลิกห้างเดิม ซึ่งมีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น หากคาดว่ากิจการจะเติบโต การเริ่มต้นด้วยบริษัทจำกัดจึงเหมาะสมกว่า
จดทะเบียนคนเดียวได้หรือไม่
ปัจจุบันทั้ง หจก. และบริษัทจำกัดต้องมีผู้ร่วมก่อตั้งอย่างน้อย 2 คน ผู้ที่ต้องการดำเนินธุรกิจคนเดียวสามารถประกอบกิจการในนามบุคคลธรรมดา อ่านการเปรียบเทียบภาษีได้ที่บทความ จดบริษัท vs บุคคลธรรมดา แบบไหนเสียภาษีน้อยกว่า
หจก. ต้องปิดงบการเงินและยื่นภาษีเหมือนบริษัทหรือไม่
ต้องปฏิบัติเช่นเดียวกัน ทั้งการจัดทำบัญชี ปิดงบการเงิน ให้ผู้สอบบัญชีตรวจสอบ ยื่น ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 และนำส่งงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ความแตกต่างอยู่ที่ประเภทของผู้สอบบัญชี การไม่ต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้น และกำหนดเวลานำส่งงบการเงิน
หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดเข้าไปบริหาร หจก. ได้หรือไม่
ไม่ได้ ผู้จัดการของห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องเป็นหุ้นส่วนประเภทไม่จำกัดความรับผิดเท่านั้น ผู้ที่ต้องการมีส่วนในการบริหารโดยไม่รับผิดในหนี้ของกิจการเกินกว่าเงินลงทุน ควรพิจารณารูปแบบบริษัทจำกัด

ยังไม่แน่ใจว่ากิจการเหมาะกับรูปแบบใด?

ปรึกษาทีมบัญชีของ CleanTax ก่อนจดทะเบียน เราช่วยพิจารณารูปแบบ ทุนจดทะเบียน และโครงสร้างผู้ถือหุ้นให้เหมาะกับกิจการ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการปรึกษา

ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ณ วันที่อัปเดต อัตราภาษีและค่าธรรมเนียมราชการอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของหน่วยงาน ตรวจสอบประกาศล่าสุดได้ที่กรมสรรพากร (rd.go.th · 1161) และกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (dbd.go.th · 1570) และควรปรึกษาผู้ทำบัญชีสำหรับกรณีของกิจการ

อัปเดตล่าสุด 23 ตุลาคม 2569

อ่านบทความอื่น