สรุปสาระสำคัญ
- เงินของบริษัทไม่ใช่เงินของเจ้าของ การเบิกเงินจากบัญชีบริษัทไปใช้ส่วนตัวโดยไม่มีรายการรองรับ ก่อให้เกิดปัญหาทั้งทางบัญชีและภาษี
- เงินเดือนกรรมการ บริษัทหักเป็นรายจ่ายได้ และจ่ายได้แม้บริษัทขาดทุน ผู้รับเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในอัตราก้าวหน้า
- เงินปันผล จ่ายได้จากกำไรเท่านั้น ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 10 และผู้รับเลือกให้ภาระภาษีสิ้นสุดเพียงเท่านั้นได้
- การรับคืนเงินที่กรรมการให้บริษัทยืม ไม่ถือเป็นเงินได้ของกรรมการ แต่การที่กรรมการกู้ยืมเงินจากบริษัทไปใช้ส่วนตัว มีความเสี่ยงทางภาษีและไม่ใช่วิธีนำเงินออกที่ถูกต้อง
ตารางเปรียบเทียบ 3 วิธี
| ประเด็น | เงินเดือนกรรมการ | เงินปันผล | รับคืนเงินกู้ยืมกรรมการ |
|---|---|---|---|
| ภาษีของผู้รับ | อัตราก้าวหน้า 0 – 35% หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน | หัก ณ ที่จ่าย 10% เลือกให้จบเพียงเท่านั้นได้ | ไม่มี เนื่องจากเป็นการคืนเงินต้น |
| บริษัทหักเป็นรายจ่ายได้ | ได้ ในส่วนที่สมเหตุสมผล | ไม่ได้ จ่ายจากกำไรหลังภาษี | ไม่เกี่ยวข้อง เป็นการชำระหนี้ |
| บริษัทต้องมีกำไรหรือไม่ | ไม่ต้อง | ต้องมีกำไร และไม่มีขาดทุนสะสม | ไม่ต้อง แต่บริษัทต้องมีเงินพอชำระ |
| หน้าที่ของบริษัท | หักภาษี ณ ที่จ่าย ยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือนที่จ่าย ภ.ง.ด.1ก ประจำปี และออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ | ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติ หักภาษี ณ ที่จ่าย ยื่น ภ.ง.ด.2 และออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ | มีหลักฐานการกู้ยืมและบันทึกบัญชีถูกต้อง |
| เหมาะกับ | เจ้าของที่ปฏิบัติงานในบริษัทจริง และต้องการรายได้สม่ำเสมอ | บริษัทที่มีกำไรเหลือหลังเสียภาษี | กรรมการที่เคยนำเงินส่วนตัวมาให้บริษัทใช้ |
เงินเดือนกรรมการ
กรรมการที่ปฏิบัติงานในบริษัทจริงสามารถรับเงินเดือนได้เช่นเดียวกับพนักงาน บริษัทนำเงินเดือนไปหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล ทำให้กำไรทางภาษีของบริษัทลดลง ส่วนกรรมการนำเงินเดือนไปคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา โดยหักค่าใช้จ่ายได้ร้อยละ 50 ไม่เกิน 100,000 บาท และหักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ก่อนคำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า
เงื่อนไขที่ต้องปฏิบัติ
- จ่ายจริงและมีหลักฐาน ควรโอนเข้าบัญชีของกรรมการ และมีมติหรือเอกสารกำหนดอัตราเงินเดือน
- หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง ด้วยแบบ ภ.ง.ด.1 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ยื่น ภ.ง.ด.1ก สรุปทั้งปี และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้กรรมการ
- อัตราต้องสมเหตุสมผล ค่าตอบแทนที่จ่ายให้ผู้ถือหุ้นในส่วนที่เกินสมควร บริษัทไม่สามารถนำมาหักเป็นรายจ่ายได้
ข้อได้เปรียบสำคัญของเงินเดือนคือ จ่ายได้แม้บริษัทยังขาดทุน เหมาะกับช่วงเริ่มต้นกิจการที่บริษัทยังไม่มีกำไรพอจะจ่ายเงินปันผล
เงินปันผล
เงินปันผลคือการแบ่งกำไรหลังหักภาษีของบริษัทให้แก่ผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนการถือหุ้น บริษัทไม่สามารถนำเงินปันผลไปหักเป็นรายจ่ายได้ เนื่องจากเป็นการจ่ายจากกำไรที่เสียภาษีแล้ว
เงื่อนไขตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
- จ่ายจากกำไรเท่านั้น หากบริษัทมีขาดทุนสะสม ต้องนำกำไรไปชดเชยผลขาดทุนให้หมดก่อน จึงจะจ่ายเงินปันผลได้
- ต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้น หรือกรรมการอาจจ่ายเงินปันผลระหว่างกาลได้ เมื่อเห็นว่าบริษัทมีกำไรสมควรพอจะจ่าย
- ต้องจัดสรรทุนสำรอง อย่างน้อยหนึ่งในยี่สิบของกำไรทุกครั้งที่จ่ายเงินปันผล จนกว่าทุนสำรองจะมีจำนวนถึงหนึ่งในสิบของทุนจดทะเบียน
ภาษีของผู้รับเงินปันผล
บริษัทหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 10 และนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.2 ผู้รับเงินปันผลที่เป็นบุคคลธรรมดาเลือกได้ 2 ทาง
| ทางเลือก | ผล |
|---|---|
| ไม่นำมารวมคำนวณภาษีปลายปี | ภาระภาษีสิ้นสุดที่ร้อยละ 10 ที่ถูกหักไว้ เหมาะกับผู้ที่มีเงินได้อื่นสูงอยู่แล้ว |
| นำมารวมคำนวณ และใช้เครดิตภาษีเงินปันผล | นำภาษีที่บริษัทเสียไปแล้วมาเครดิตได้ตามเงื่อนไข ผู้ที่มีเงินได้รวมไม่สูงอาจได้รับเงินภาษีคืน |
เงินกู้ยืมระหว่างกรรมการกับบริษัท
เงินกู้ยืมระหว่างกรรมการกับบริษัทมี 2 ทิศทาง ซึ่งมีผลทางภาษีแตกต่างกันอย่างมาก
กรณีที่ 1: กรรมการนำเงินส่วนตัวมาให้บริษัทยืม
กรณีนี้พบบ่อยในช่วงเริ่มกิจการ เช่น กรรมการจ่ายค่าเช่าหรือค่าสินค้าแทนบริษัทด้วยเงินส่วนตัว บริษัทบันทึกเป็น เงินกู้ยืมจากกรรมการ และเมื่อบริษัทมีเงินพอ สามารถคืนเงินต้นให้กรรมการได้ โดย เงินต้นที่ได้รับคืนไม่ถือเป็นเงินได้ ของกรรมการ หากตกลงคิดดอกเบี้ย ดอกเบี้ยที่กรรมการได้รับถือเป็นเงินได้ที่ต้องเสียภาษี
สิ่งสำคัญคือหลักฐาน ได้แก่ เอกสารการจ่ายเงินแทนบริษัท ใบเสร็จรับเงินที่ออกในนามบริษัท และการบันทึกบัญชีที่ถูกต้องตั้งแต่ต้น
กรณีที่ 2: กรรมการกู้ยืมเงินจากบริษัทไปใช้ส่วนตัว
กรณีนี้เกิดขึ้นเมื่อกรรมการเบิกเงินจากบัญชีบริษัทไปใช้ส่วนตัว แล้วบันทึกเป็น เงินให้กู้ยืมแก่กรรมการ ซึ่ง ไม่ใช่วิธีนำเงินออกจากบริษัทที่ถูกต้อง เนื่องจากกรรมการยังมีภาระต้องคืนเงินจำนวนนั้นให้บริษัท และมีความเสี่ยงดังนี้
- ถูกประเมินดอกเบี้ย หากบริษัทให้กู้โดยไม่คิดดอกเบี้ยหรือคิดต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุอันสมควร เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินดอกเบี้ยตามราคาตลาดเป็นรายได้ของบริษัท
- ถูกตั้งข้อสังเกต ยอดเงินให้กู้ยืมแก่กรรมการที่สูงและไม่มีการชำระคืน มักเป็นประเด็นที่ผู้สอบบัญชีและเจ้าพนักงานขอคำอธิบาย
- อาจถูกพิจารณาเป็นเงินได้ของกรรมการ หากไม่มีหลักฐานการกู้ยืมหรือไม่มีการชำระคืนจริง
วิธีที่ไม่ควรทำ
| การกระทำ | ผลที่เกิดขึ้น |
|---|---|
| ถอนเงินสดจากบัญชีบริษัทไปใช้โดยไม่มีเอกสาร | เงินสดหรือเงินให้กู้ยืมกรรมการในงบการเงินสูงผิดปกติ และเป็นประเด็นเมื่อปิดงบ |
| ให้บริษัทจ่ายค่าใช้จ่ายส่วนตัว เช่น ค่าเดินทางท่องเที่ยวของครอบครัว | หักเป็นรายจ่ายของบริษัทไม่ได้ และอาจถือเป็นประโยชน์ที่กรรมการได้รับ |
| จ่ายเงินเดือนให้ญาติที่ไม่ได้ปฏิบัติงานในบริษัท | ไม่ใช่รายจ่ายเพื่อกิจการ จึงหักเป็นรายจ่ายไม่ได้ หากถูกตรวจพบต้องเสียภาษีเพิ่มพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม |
| รับเงินจากลูกค้าเข้าบัญชีส่วนตัวของกรรมการโดยตรง | รายได้ในบัญชีบริษัทไม่ครบถ้วน เสี่ยงต่อการถูกประเมินภาษีย้อนหลัง |
ประเด็นเหล่านี้มักถูกพบในช่วงปิดงบการเงินประจำปี อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความ ปิดงบการเงินบริษัท ค่าใช้จ่ายเท่าไร และต้องนำส่งเมื่อไร
แนวทางวางแผนการนำเงินออกจากบริษัท
โดยทั่วไป เจ้าของบริษัทขนาดเล็กที่ปฏิบัติงานในบริษัทจริง มักใช้หลายวิธีผสมกันตามลำดับดังนี้
- รับเงินเดือนกรรมการในระดับที่สมเหตุสมผล เพื่อใช้สิทธิหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนของบุคคลธรรมดา และให้เงินได้อยู่ในขั้นภาษีอัตราต่ำ
- ให้กำไรส่วนที่เหลือเสียภาษีในบริษัท ซึ่งบริษัทขนาดเล็กได้รับยกเว้นภาษีสำหรับกำไร 300,000 บาทแรก และเสียร้อยละ 15 สำหรับกำไรส่วนที่ไม่เกิน 3 ล้านบาท
- จ่ายเงินปันผลจากกำไรหลังภาษี เมื่อต้องการเงินเพิ่มเติม
- คืนเงินกู้ยืมกรรมการ ในกรณีที่กรรมการเคยนำเงินส่วนตัวมาให้บริษัทใช้
สัดส่วนที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับกำไรของบริษัทและเงินได้อื่นของเจ้าของ ตัวอย่างการคำนวณเปรียบเทียบเป็นตัวเลขดูได้ที่บทความ จดบริษัท vs บุคคลธรรมดา แบบไหนเสียภาษีน้อยกว่า
ลูกค้าที่ทำบัญชีรายเดือนกับ CleanTax ทีมงานจัดทำและนำส่ง ภ.ง.ด.1 ให้ทุกเดือน และช่วยวางแผนค่าตอบแทนกรรมการให้สอดคล้องกับกำไรของบริษัท
ดูรายละเอียดบริการคำถามที่พบบ่อย
บริษัทขาดทุน จ่ายเงินเดือนกรรมการได้หรือไม่
จ่ายเงินปันผลได้เมื่อใด
กรรมการจ่ายค่าใช้จ่ายของบริษัทด้วยเงินส่วนตัวไปแล้ว ขอคืนได้หรือไม่
ถือหุ้นเพียงบางส่วน แต่ต้องการรับเงินปันผลมากกว่าสัดส่วนหุ้น ได้หรือไม่
ต้องการวางแผนรับเงินจากบริษัทอย่างถูกต้อง?
ปรึกษาทีมบัญชีของ CleanTax เพื่อพิจารณาสัดส่วนเงินเดือนกรรมการและเงินปันผลที่เหมาะสมกับกำไรของบริษัท โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการปรึกษา
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ณ วันที่อัปเดต อัตราภาษีและเงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงตามกฎหมายและประกาศของกรมสรรพากร ตรวจสอบประกาศล่าสุดได้ที่กรมสรรพากร (rd.go.th · 1161) และควรปรึกษาผู้ทำบัญชีสำหรับกรณีของกิจการ
อัปเดตล่าสุด 23 ตุลาคม 2569
อ่านบทความอื่น